Bitki Besinleri

Sukkulentlerin ve Kaktüslerin Demir (Fe) Gereksinimleri

Bitkiler aleminde her bitki sınıfının besin maddesi (Azot, Fosfor, Potasyum) ve iz elementleri (Demir -Fe-, Mangan -Mn- Bor -B- vb.) gereksinimi birbirinden farklıdır. Bitkilerin besin maddesi ve iz elementi eksikliklerine karşı duyarlılıklarında da farklılıklar görülür. Sukkulentler ve kaktüsler için en önemli/gerekli iz elementlerinden biri "Demir (Fe)" dir.

Demir, bitkiler tarafından fotosentezde kullanılır ve bitkinin yeşil rengini almasını sağlar. Böylece bitki güneş enerjisinden daha iyi faydalanır. Ayrıca demir, bitkilerimizde besin alımında ve yaprak kalınlığının artmasında önemli rol oynar.

Pek çok bitkide olduğu gibi sukkulent ve kaktüslerimizde de demir eksikliğinin en tipik göstergesi bitkilerimizin yapraklarında "kloroz" adı verilen ve öncelikle genç yapraklardan başlayan sararmalardır.

 

Demir (Fe) eksikliğinin en önemli nedenleri arasında topraktaki/sulama suyundaki kireç fazlalığı ve topraktaki aşırı sulama/yıkanma gelmektedir. Kireç, demir elementini bitkinin almasını engelleyecek şekilde bağlarken; aşırı sulama sonucu ağır bir metal olan demir saksılarımızdan akıp gitmektedir. Ayrıca toprakta bulunan ya da dışarıdan verilen yüksek oranda mangan ya da fosfat da bitkilerimizin demir alımını olumsuz etkiler.

Organik yapısı güçlü topraklarda daha az görülen demir eksikliğinin çözümü "yarayışlı yapıdaki Demir"in sukkulent ve kaktüslerimizin sulama suyuna karıştırarak ya da yapraklarına püskürtme yoluyla dışarıdan verilmesidir.

"Yarayışlı yapı", iz elementlerinin bitkilerimizin alabileceği yapıda olmaları anlamına gelir. Bunun için piyasada "şelatlı demir oksit, şelatlı çinko vb." şeklinde tanımlanan elementleri içeren bitki besinleri tercih edilmelidir. Şelat, demir gibi elementlerin bitki tarafından kolay alınmasını sağlayan bir molekül yapısıdır. Bu sayede elementler bitki için "yarayışlı" bir yapıya dönüştürülürler. Bitki besinlerindeki bu şelat formu EDTA veya EDDHA şelat formu şeklinde tanımlanır.

Demir gibi diğer iz elementlerini de sukkulent ve kaktüslerimizin gereksinim duyduğu oranda verebilmek önemlidir. Bunun için satın alacağımız ve temel besin maddeleri olan Azot, Fosfor ve Potasyum içeren bitki besinlerinin iz elementlerini de içeriyor olmasını önemsemek gerekir. 

Aksi halde ayrıca vermek zorunda kalacağımız iz elementlerinin oranını ayarlamak sorun yaratabilir.

Bu durumda demir eksikliğinden ortaya çıkan arazları gidermek isterken büyüme durgunluğu gibi sorunlarla karşılaşmayı kimse istemez.

İz elementleri konusu yapısı gereği biraz teknik olsa da diğer elementlerle devam etmeye çalışacağız:)

Bitki Besinleri

Sukkulentler ve Kaktüslerde Temel Besin Değerleri

Bahar aylarıyla birlikte sukkulent ve kaktüslerimiz dinlenme dönemlerinden çıkarak gelişip büyümeye başlarlar. Bu süreçte diğer tüm bitkiler gibi onların da besine gereksinimi olacaktır. Topraklarını yeni değiştirmediğimiz bitkilerimize gereksinim duydukları besinleri dışarıdan (çoğunlukla sulama sularına ilave ederek) vermemiz gerekir.

Bu konuda dikkat etmemiz gereken en önemli unsur sukkulent ve kaktüslerimizin ihtiyaç duydukları Azot (N) Fosfor (P) ve Potasyumun (K) vereceğimiz besleyici konsantrasyondaki oranlarıdır. 

Her bitki sınıfı hatta ailesi, yapılarına göre farklı oranlarda azot, fosfor ve potasyuma gereksinim duyarlar. Bitki besinlerinde (gübre) kısaca NPK olarak ifade edilen bu formulasyonlardaki rakamlar sözü edilen besin maddelerinin konsantrasyon içindeki oranlarını ifade ederler.

Aileleri farklı da olsa sukkulent ve kaktüsler için bu oranlar, genel olarak; 4,6,7; 3,5,6; 3,5,7 vb. şeklindedir. Oranlar sıvı besini üreten firmaya göre küçük farklılıklar gösterse de görüldüğü gibi değerler birbirine son derece yakındır. 

Besin maddelerinin yokluğu kadar çokluğu da bitkilerimizi olumsuz yönde etkiler. Yukarıda sözü edilen değerlerin dışına çıkarak, örneğin salon bitkileri için kullanılan besinleri sukkulent ve kaktüslerimize vermemiz halinde bitkilerimizde gelişim bozuklukları hatta çürümelerle/erimelerle karşılaşabiliriz. 

Yüksek azot ve beraberinde sukkulent ve kaktüslerimizin talep ettiğinden düşük oranda potasyum içeren bu besinler bitkilerimizi olması gerekenden çabuk ve hızlı büyütüyormuş gibi görünse de zaman içinde yumuşak/gevşek bir yapıya sahip olmalarına neden olurlar. Bu kof yapının sonucu form bozuklukları da görülen bitkilerde orta vadede dayanım ve direnç eksikliği ile karşılaşılır. Sukkulentler ve kaktüslerimiz için yanlış oranlar içeren bitki besinleri kök oluşumunu da olumsuz yönde etkilerler. Yine aynı nedenle hastalıklara ve soğuğa karşı da hassaslığı artan bitkilerin sağlıklı olduklarından söz edilemez.

Detaya indiğimizde cinslere ve hatta türlere göre çok küçük farklılıklar gösterse de sukkulent ve kaktüs besinlerinde temel NPK oranları; düşük miktarda azot, ortalama %50 fazlası fosfor ve fosfor oranının üzerinde potasyum şeklindedir.
Sukkulentler ve kaktüsler için büyük marketlerde bulabileceğimiz bitki besinlerinin doğru oranlarda temel besin maddelerinin yanı sıra bitkilerimizin gereksinim duyduğu iz elementlerini (Demir -Fe-, Mangan -Mn- Bor -B- vb.) de içermesi önemsememiz gereken bir diğer unsurdur.
Besin maddeleri ve iz elementlerine ilişkin notlarımız devam edecek:)

Aklınızda Bulunsun

Bitkilerinizin demir gereksinimi için...

Evde içtiğiniz gazoz, meyve suyu, bira vb'nin kapaklarını atmayınız. Bu kapakları bir poşet içinde ıslatıp/nemlendirip bir süre beklettikten sonra paslanan kapakları kaktüs ve sukkulentlerinizin topraklarına bırakır ya da parmağınızla az bastırıp gömerseniz paslı kapaklar, süreç içinde, bitkilerinizin demir gereksinimlerinin karşılanmasında yardımcı olacaklardır. (Bekletmeden de aynı işlemi yaptığınızda metaller, kısa zamanda paslanacaklardır.) Bu demir kaynaklarını benzer biçimde diğer bitkileriniz için de kullanabilirsiniz. Söz konusu materyalleri saksılardaki toprakların altlarına karıştırmayıp üst yüzeylerde bulundurduğunuzda, demir ağır bir metal olduğu için sulama suyuyla birlikte bitkilerin köklerine doğru sirayet edecektir. 
Ayrıca, bu malzemeleri, bitkilerinizi ekerken drenajı sağlaması için saksı diplerinde de kullanabilirsiniz.